تبليغاتX
وبلاگ تخصصی ژئوپلیتیک و جغرافیای سیاسی

وبلاگ تخصصی ژئوپلیتیک و جغرافیای سیاسی

ارائه مقالات/ تحلیل ها/ اخبار و...در حوزه مباحث جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک

 

 

تسلیت به استاد ارجمند جناب آقای دکتر حافظ نیا

 

ما زبا لائيم و بالا مي رويم

 

با كمال تاسف و تاثر باخبر شديم استاد ارجمند جناب آقاي دكتر حافظ نيا به سوگ مادر بزرگوار خود نشسته است. به نمايندگي ازطرف  اساتيد و دانشجويان گروه جغرافياي دانشگاه فردوسي مشهد  اين ضايعه عظيم را خدمت جناب آقاي دكتر حافظ نيا ، خانواده بزرگوار و بستگان محترم ايشان تسليت عرض نموده  از درگاه رحمان بي همتا براي آن بانوي مكّرمه و متقي آمرزش و علّو درجات و براي بازماندگان عزيز صبر و اجر مسئلت مي نماييم.

  

 

اي واي مادرم :

آهسته باز از بغل پله ها گذشت
در فكر آش و سبزي بيمار خويش بود
اما گرفته دور و برش هاله ئي سياه
او مرده است و باز پرستار حال ماست
در زندگي ما همه جا وول ميخورد
هر كنج خانه صحنه ئي از داستان اوست
در ختم خويش هم بسر كار خويش بود
بيچاره مادرم

................................................
او مرد و در كنار پدر زیر خاك رفت
اقوامش آمدند پی سر سلامتی


یك ختم هم گرفته شد و پر بدك نبود
بسیار تسلیت كه به ما عرضه داشتند
لطف شما زیاد
اما ندای قلب به گوشم همیشه گفت :
این حرفها برای تو مادر نمی شود


پس اين كه بود ؟
ديشب لحاف رد شده بر روي من كشيد
ليوان آب از بغل من كنار زد ،
در نصفه هاي شب .
يك خواب سهمناك و پريدم بحال تب
نزديكهاي صبح
او زير پاي من اينجا نشسته بود
آهسته با خدا ،‌
راز و نياز داشت
نه ، او نمرده است .

..............................................
آنشب پدر بخواب من آمد ، صداش كرد
او هم جواب داد
يك دود هم گرفت بدور چراغ ماه
معلوم شد كه مادر از دست رفتني است
اما پدر بغرفه باغي نشسته بود
شايد كه جان او بجهان بلند برد
آنجا كه زندگي ،‌ ستم و درد و رنج نيست
اين هم پسر ، كه بدرقه اش ميكند بگور
يك قطره اشك ، مزد همه زجرهاي او
اما خلاص ميشود از سرنوشت من
مادر بخواب ، خوش
منزل مباركت .

.....................................
آينده بود و قصه بي مادري من
ناگاه ضجه ئي كه بهم زد سكوت مرگ
من ميدويدم از وسط قبرها برون
او بود و سر بناله برآورده از مغاك
خود را بضعف از پي من باز ميكشيد
ديوانه و رميده ، دويدم بايستگاه
خود را بهم فشرده خزيدم ميان جمع
ترسان ز پشت شيشه در آخرين نگاه
باز آن سفيدپوش و همان كوشش و تلاش
چشمان نيمه باز :
از من جدا مشو
ميآمديم و كله من گيج و منگ بود
انگار جيوه در دل من آب ميكنند
پيچيده صحنه هاي زمين و زمان بهم
خاموش و خوفناك همه ميگريختند
ميگشت آسمان كه بكوبد بمغز من
دنيا به پيش چشم گنهكار من سياه
وز هر شكاف و رخنه ماشين غريو باد
يك ناله ضعيف هم از پي دوان دوان
ميآمد و بمغز من آهسته ميخليد :
تنها شدي پسر .


  باز آمدم بخانه چه حالي ! نگفتني
ديدم نشسته مثل هميشه كنار حوض 
پيراهن پليد مرا باز شسته بود 

انگار خنده كرد ولي دلشكسته بود :  

بردي مرا بخاك كردي و آمدي ؟
تنها نميگذارمت اي بينوا پسر
ميخواستم بخنده درآيم ز اشتباه
اما خيال بود

 

 نه او نمرده است
                 كانون مهر و ماه مگر می شود خموش                                

                                  هرگز نمیرد آنكه دلش زنده شد به عشق

 

 

 


جمعه پانزدهم آبان 1388 |
 

بررسي روابط خارجي ايران مصاحبه ای با دکتر پیروز مجتهد زاده

 

پايگاه خبري «اسلام آنلاين» در گفت‌وگويي با دکتر پيروز مجتهد زاده، مدير عامل بنياد پژوهشي يوروسويک (Urosevic Research Foundation) لنـدن، به بررسي روابط خارجي ايران پس از انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري پرداخته است. در ادامه اين گفت‌وگو را که توسط «تابناک» به فارسي برگردان شده است، مي‌خوانيد؛

با توجه به انتقادات رسانه‌هاي غربي از احمدي نژاد شما محبوبيت وي را در سطح بين المللي چگونه ارزيابي مي‌کنيد؟

من فکر مي‌کنم زماني که درباره محبوببت احمدي نژاد صحبت مي‌کنيم، بايد بسيار دقت کنيم؛ چرا که اين موضوع، موضوعي نسبي است. بدون شک وي محبوبيت زيادي در بين مسلمانان و اعراب دارد، چرا که خيلي روشن و رک درباره اسرائيل صحبت مي‌کند. با اين وجود او در ايران و در بين رقباي سياسي خود محبوبيتي ندارد. وي در ايران آن موقعيت را ندارد که گفته‌هايش را درباره اسرائيل عملي کند. منتقدان وي از اينکه وي رويکردي ايدئولوژيک به ويژه نسبت به سياست خارجي دارد، به انتقاد از وي مي‌پردازند. من به شما مي‌گويم که اظهار نظر احمدي نژاد درباره محو اسرائيل از نقشه جهان، يک گرايش ايدئولوژيکي است و اين اظهارات را نبايد طرح استراتژيک حکومت، تلقي نمود.

بقیه متن در بخش ادامه مطلب

 



ادامه مطلب
سه شنبه سی و یکم شهریور 1388 |
 

تحلیل و ارزیابی متغیرها و شاخص های قدرت نظامی

 

تحلیل و  ارزیابی متغیرها و شاخص های قدرت نظامی

 

      سید هادی زرقانی *

چکیده:

             قدرت کشورها که عموما از آن تحت عنوان قدرت ملی یاد می شود، دارای ابعاد مختلف نظامی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، جغرافیایی و...می باشد. به طور قطع، قدرت نظامی یکی از مهمترین ابعاد قدرت و شاید آشکارترین آن به شمار می رود. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، معیار نهایی قدرت ملی، توان مندی نظامی است؛ زیرا کشورها در محیطی بسر می برند که درآن امنیت آنها مورد تهدید های داخلی و خارجی فراوان و همیشگی قرار دارد ، از اینرو موثر بودن سلاح های قهریه آنها،  مقیاس نهایی قدرت کشورها به شمار رفته و برای برتری (هژمونی) آنها بسیار مهم است. یکی از مهمترین مسائلی که در حوزه قدرت و توا نمندی  نظامی مطرح است، بررسی و شناخت عناصر و فاکتورهای موثر بر قدرت نظامی و امکان محاسبه قدرت نظامی کشورها است. مشکلات و مسائل سنجش و اندازه گیری توانمندی نظامی از بسیاری جهات شبیه مشکلاتی است که در اندازه گیری قدرت ملی وجود دارد . مسلما یک یا دو متغیر خاص (مانند تعداد پرسنل ارتش یا تعداد موشک انداز های یک کشور) نمی تواند  معیار مناسبی  برای ارزیابی قدرت نظامی کشورها باشد، درست همانطوریکه یک متغیر واحد، ارزیابی سودمندی از نیروی کلی یک کشور به دست نمی دهد. این مقاله به بررسی این موضوع می پردازد که اساسا چه عوامل و متغیرهایی را می توان به عنوان شاخص و معیاری جهت ارزیابی قدرت نظامی کشورها در نظر گرفت. و این شاخص ها تا چه میزان قابلیت دارند تا بوسیله آنها به ارزیابی و سنجش قدرت نظامی کشورهای مختلف جهان پرداخت.  

 

واژگان کلیدی: قدرت ملی. قدرت نظامی. شاخص ها و متغیرها. ارزیابی و سنجش

 
اصل مقاله در شماره جدید مجله راهبرد دفاعی منتشر شده است.

* . استادیار جغرافیای سیاسی . دانشگاه فردوسی مشهد


شنبه بیست و یکم شهریور 1388 |
 

انتشار کتاب مقدمه ای بر قدرت ملی

مقدمه‌اي بر قدرت ملي» در راه است

به نقل از سایت خبرگزاری کتاب ایران

تصوير كتاب

بررسي نقش قدرت در حوزه‌هاي جغرافياي سياسي، علوم سياسي و علوم اجتماعي در كتابي با عنوان «مقدمه‌اي بر قدرت ملي؛ مباني، كاركردها، محاسبه و سنجش» تهيه و تنظيم شده توسط دکتر سيد هادي زرقاني، به زوري بر پيشخان كتاب‌فروشي‌ها قرار مي‌گيرد./
به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، هادي مفتاح، مدير روابط عمومي پژوهشكده مطالعات راهبردي، ضمن اعلام اين خبر افزود: اين اثر به تشريح موضوع قدرت ملي و جايگاه آن در روابط بين الملل مي‌پردازد.
 
به گفته مفتاح، در بخشي از مقدمه اين اثر آمده است: «قدرت در مركز همه تحليل‌هايي قرار دارد كه در عالم سياست انجام مي‌شود و چنان كه "هانس مورگنتا" مي‌گويد، همه سياست‌ها تلاشي است براي كسب قدرت. براي مفهوم و تعريف قدرت ديدگاه‌هاي گوناگون و نظرات متعددي وجود دارد. گاهي آن‌را به گونه‌اي به كار مي‌برند كه ريشه در روانشناسي دارد و گاهي آن‌ را مشخصه‌هايي در قلمروهاي سياسي، اقتصادي و نظامي محسوب مي‌ كنند.»

وي اظهار داشت: اين اثر در هفت بخش با عنوان‌هاي «مفهوم و ويژگي‌هاي قدرت»، «قدرت در نظريه‌هاي روابط بين‌الملل و ژئوپوليتيك»، «نظام‌هاي تاريخي قدرت»، «قدرت ملي، تعاريف، عناصر و كاركردها»، «محاسبه و سنجش قدرت ملي»، «متدولوژي و مراحل مدل سنجش قدرت ملي» و «سنجش قدرت كشورها با مدل طراحي شده» تنظيم شده است.

مفتاح با اشاره به مباحث گوناگون اين اثر يادآور شد: ويژگي‌هاي قدرت، ابعاد قدرت، ماهيت و جايگاه قدرت در روابط بين‌الملل، نظريه موازنه قدرت، نظريه چرخه استيلا، نظريه وابستگي، قدرت در نظريه‌هاي ژئوپوليتيك، نظريه كشور به عنوان موجود زنده، قدرت‌هاي برتر نظام‌هاي تاريخي قدرت، مفهوم قدرت ملي و محاسبه كشورها در فاكتور سياسي ـ حكومتي، از موضوعات اين اثر به شمار مي‌روند. 

چاپ نخست كتاب«مقدمه‌اي بر قدرت ملي مباني، كاركردها، محاسبه و سنجش» از سوي پژوهشكده مطالعات راهبردي در شمارگان 3000 نسخه، 334 صفحه و بهاي 50000 ريال به زودي روانه بازار كتاب مي‌شود.
 
 

جمعه سیزدهم شهریور 1388 |
 

 
تقسيمات کشوري و بيثباتي سياسي در ايران (1357-1285)
 
دکتر زهرا احمدي پور ,منصوريان عليرضا
 
* دانشگاه تربيت مدرس
 
 

ايران از جمله کشورهايي است که سازماندهي سياسي فضا در آن ريشه تاريخي دارد. تا آنجا که بررسيهاي تاريخي نشان ميدهد اولين تجربه تقسيم فضاي سرزميني به عهد هخامنشيان بر ميگردد، حال سوال اصلي آن است که عليرغم آنکه، پيوستگي مولفه هاي تقسيمات کشوري و ثبات سياسي از منظر تسهيل حاکميت دولت و اتصال دولت - ملت در سطوح مختلف در پهنه سرزميني، پيوسته به عنوان هدف غايي در نظام برنامه ريزي مورد عنايت بوده است. چرا الگوي تقسيمات کشوري به خصوص در دوران معاصر در دستيابي به اين هدف ناکام بوده است؟ فرضيه در نظر گرفته شده آن است که در باب عوامل ناکامي اين الگو يکي از عواملي که کمتر به آن توجه شده است شکل گيري و تقسيمات سياسي داخلي مدرن و اجرا نشدن اصول قانون اساسي مشروطه است که تحت لواي حکومت متمرکز با کودتاي 1299ه.ش رضا خان شروع شد. در واقع اتخاذ مشي اقتدار گرايانه او که در جهت عکس اقتدار قانون اساسي به مثابه محور توسعه سياسي دوره پيش تحقق يافته بود باعث شد تا گرايشهاي قومي و فرهنگي تقويت شوند و با فروپاشي استبداد اول و دوم به شکل فعال و متراکم در آيند که نمونه هاي آن را در بحرانهاي آذربايجان و کردستان دهه بيست و بحرانهاي قومي بعد از انقلاب شاهد هستيم. اين تحقيق با هدف بررسي رابطه بين الگوي تقسيمات کشوري و بي ثباتي سياسي بين دو انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامي با روش کتابخانه اي و تحليل محتوا درصدد است، اين مقطع از تاريخ سازماندهي سياسي فضا در ايران را تحليل نمايد.

 

برای دریافت اصل مقاله اینجا کلیک کنید.

 

به نقل از :فصلنامه ژئوپليتيک بهار 1385; 2(1 (پياپي 3)):62-89.  
 

دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 |
 

راهبرد توزيع فضايي قدرت سياسي در ايران از طريق توسعه

راهبرد توزيع فضايي قدرت سياسي در ايران از طريق توسعه نهادهاي محلي
 
دکتر محمد رضا حافظ نيا  و دکتر محمد باقر قاليباف
 

هدف اين مقاله، طرح مطالبي است که انتظار مي رود در ساماندهي نظام سياسي – اداري کشور مورد ملاحظه قرار گيرد و روند توسعه پايدار را تسهيل کند. روش تحقيق در تهيه مقاله، روش مطالعات اسنادي و تجزيه و تحليل موضوعي از منظر جغرافياي سياسي است که ابتدا مفاهيم و الگوهاي توزيع فضايي قدرت تشريح شده، سپس با مروري تاريخي بر الگوهاي شکل گرفته در کشور، سير سازمان هاي محلي ايران بيان گرديده و در نهايت وضعيت کنوني کشور وضرورت توجه به اهميت و نقش نهادهاي محلي – مردمي در توزيع فضايي قدرت سياسي مطرح شده است.

 

برای دریافت اصل مقاله کلیک   کلیک کنید

 


دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 |
 

تحليلي بر سير نامگذاري واحدهاي سياسي ـ اداري در ايرن

 
تحليلي بر سير نامگذاري واحدهاي سياسي ـ اداري در ايرن
 
دکتر زهرا احمدي پور
 
* گروه جغرافيا دانشگاه تربيت مدرس
 
 

نامگذاري فرايندي است كه طي آن، واحدهاي سياسي كشور با توجه به مؤلفه هاي طبيعي، اجتماعي، فرهنگي، تاريخي و سياسي بر روي نقشه سياسي كشور شناسايي مي گردند. نامگذاري واحدهاي سياسي از يك طرف از مجموعه عواملي متأثر مي گردد كه در فضاي كلان ملي عمل مي كنند و تحت عنوان "شاخصهاي ملي" از آنها نامبرده مي شود و از طرف ديگر متأثر از عواملي است كه در سطوح منطقه اي و محلي عمل كرده، مي توانند تحت عنوان "عوامل زمينه ساز" طبقه بندي گردند. پارادايم عوامل زمينه ساز كه عمدتاً در سطوح محلي و منطقه اي داراي آثار تعيين كننده اند، هم مي توانند به عنوان شاخصهايي مكمل در راستاي حفظ وحدت ملي ايفاي نقش كنند، هم در تضعيف آثار شاخصهاي ملي در راستاي كاهش وحدت ملي و ايجاد علقه هاي محلي و تقويت كانونهاي بحراني مؤثر واقع شوند. شدت و ضعف تأثيرات شاخصهاي ملي و محلي متأثر از عواملي است كه در اين مقاله در يك مطالعه تاريخي به تحليل آنها خواهيم پرداخت كه دو دسته از عوامل را در بر مي گيرد: 1ـ عواملي كه توانسته اند ضمن شناسايي واحدهاي سياسي به حفظ وحدت ملي كمك كنند. 2ـ عواملي كه در يك سير تاريخي به كاهش علقه هاي ملي از طريق نامگذاري واحدهاي سياسي منجر شده اند.

 

برای دریافت اصل مقاله اینجا  کلیک کنید

 

به نقل از :مدرس علوم انساني تابستان 1382; 7(2 (پياپي 29)):1-22.


دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 |
 

 
تئوري توطئه؛ پديده اي فراگير و جهاني
 
غفاري هشجين زاهد*
 
* دانشكده علوم انساني دانشگاه شاهد
 
 

در حالي كه توطئه به عنوان يك عمل عيني، برنامه ريزي پنهاني و اقداماتي است كه با اتكا به روش هاي غير قانوني، غير اخلاقي و معمولا غير مسالمت آميز براي پيشبرد اهداف و مقاصدي خاص به قيمت لطمه زدن به منافع و حقوق ديگران به كار گرفته مي شود، در مقابل، تئوري توطئه آن روش تبييني و ذهني است كه بر مبناي پنداري- غالبا موهوم- از نقش توطئه گران در ذهنيت توطئه انديشان براي تجزيه و تحليل حوادث و رخدادها شكل مي گيرد. تئوري توطئه عمدتا داراي سه رنك اصلي توطئه گران، توطئه باوران و مباني تحليل و مفروضات است.
تئوري توطئه، پديده اي منحصر به منطقه يا كشورهاي خاصي از جهان نيست، بلكه پديده اي است فراگير و جهاني كه در جوامع مختلف وجود دارد و ناشي از علل و عوامل گوناگون است.
شواهد و نمونه هاي زيادي از تئوري هاي توطئه را مي توان در كشورهاي مختلف دنيا مشاهده كرد. در امريكا ترور جان اف كند، گسترش ويروس ايدز، ماهيت بشقاب پرنده ها، پخش مواد مخدر، حادثه تروريستي 11 سپتامبر و … نمونه هايي هستند كه در ميان برخي افراد و گروه هاي امريكايي در چارچوب توطئه باوري مورد تجزيه و تحليل قرار مي گيرند. در انگلستان مثلا از كشته شدن جورج اول در هانور آلمان، كشته شدن پرنسس دايانا همسر سابق وليعهد انگلستان توسط برخي به عنوان تئوري توطئه ياد مي شود. وقوع انقلاب فرانسه، و نگرش آلمان ها به يهوديان از ديگر مصاديق تئوري توطئه است. برخي از صاحبنظران تئوري توطئه معتقدند كه تجزيه و تحليل هاي مبتني بر توطئه باري در خاورميانه بيش از ساير كشورهاي دنيا است و نمونه هايي را در اين باره ذكر مي كنند. با بررسي برخي جوامع ديگر نيز در مي يابيم كه تئوري توطئه پديده اي گسترده و جهاني و داراي اشكال و انواع متنوع است.

برای دریافت اصل مقاله  اینجا   کلیک کنید.

 

 

 
كليد واژه: توطئه، تئوري توطئه، توطئه گر، توطئه باور، فرهنگ سياسي، سبك پارانويدي، دست پنهان، شواهد توطئه باوري
 
 به نقل از : 93 : دانشور دي 1380; 9(36):131-140.

دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 |
 

بررسي نظام جغرافيايي- سياسي ناحيه اي و امكان سنجي آن در ايران

 
 
بررسي نظام جغرافيايي- سياسي ناحيه اي و امكان سنجي آن در ايران
 
دکتر دره ميرحيدر *,ذكي قربان علي
 
* گروه جغرافيا، دانشگاه تهران
 
 

نقش ويژه جغرافياي سياسي، سازماندهي فضا در سطح ملي، ناحيه اي و محلي است. در مورد ايران، چگونگي سازماندهي سياسي فضاي دورن كشوري، در مرحله نخست از ويژگي هاي جغرافيايي آن تاثير مي پذيرد و در مرحله بعد، تابع نوع نظام سياسي حاكم بر اين كشور است.
بررسي فضاي جغرافيايي كشور ايران، ويژگيهايي مانند تكثر، تنوع و تعدد كاركردهاي محيطي و عملكردهاي گروههاي انساني را نمايان مي سازد. اين مسئله منجر به شكل گيري حوزه فرهنگ هاي متعددي در دوران اين فضا شده كه يكپارچگي سرزميني و وحدت ملي را با مشكل روبرو مي سازد. براي رفع اين مشكل به نظر مي رسد كه "نظام سياسي ناحيه اي" كه هم اكنون در كشورهاي ديگر مورد استفاده قرار مي گيرد، ضمن هدف قرار دادن وحدت ملي، موجبات مشاركت تمامي آحاد را در يك روند تعاملي براي توسعه سياسي فراهم مي سازد.
در "نظام سياسي ناحيه اي" ضمن حفظ اقتدار دولت مركزي، با اعطاي پاره اي اختيارات محلي، مشخص و نسبي به واحدهاي دورن كشوري (استانها)، گروههاي قومي مختلف مي توانند در برخي امور مربوط به محل خويش، فارغ از دخالت مستقيم دولت مركزي تصميم گير و مجري باشند. هرچند در امور حساس و ملي تابع نظرات و تصميمات دولت مركزي باقي مي مانند.

 برای دریافت اصل مقاله  اینجا  کلیک کنید.

 

به نقل از :  پژوهشهاي جغرافيايي بهار 1381; 34(42):49-64.


دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 |
 

بررسي روش شناختي پايان نامه هاي دوره دكتراي علوم سياسي و روابط بين الملل دانشگاه تهران

 
بررسي روش شناختي پايان نامه هاي دوره دكتراي علوم سياسي و روابط بين الملل دانشگاه تهران
 
دکتر قاسم افتخاري 
 
* دانشگاه تهران
 
 

بررسي روش شناختي پژوهش هاي علمي، هدف نهايي بحث اينجانب در اين مقاله مي باشد كه نيازمند توضيح دو نكته در آغاز كار است: منظور از بررسي روش شناختي، بررسي روش هاي به كار رفته در اين پژوهش هاست و جنبه روش شناختي دارد نه محتوايي. دوم اينكه اين بررسي با ديد نقادي يا آسيب شناسانه صورت گرفته و به داوري انجاميده است. ملاك به كار رفته در اين نقد و ارزيابي اصول روش پژوهش علمي و چگونگي كاربست آن در اين پايان نامه هاست و از اين رو توضيح كوتاهي در مورد چگونگي كاربست روش علمي در پژوهش پديده هاي سياسي و بين المللي به عنوان ملاك ارزيابي، لازم است. اما هدف نهايي فراتر از ارزيابي اين پايان نامه ها بوده و در پي آن است تا ملاكي براي ارزيابي كارهاي پژوهشي در علوم اجتماعي به طور كلي و به ويژه در علوم سياسي و روابط بين الملل ارايه دهد و تا حد ممكن اين داوري ها را بر اصولي استوار سازد و از ذهن گرايي و سليقه محوري جلوگيري نمايد. نويسنده بر اين باور است اشاره كوتاهي به انگيزه و پيشينه داوري در پژوهش هاي علمي مي تواند به فهم بهتر اين بحث ياري نمايد.
از ساليان دور به ويژه در پي انقلاب صنعتي براي اطمينان از كيفيت كالاهاي توليد شده، روالي به نام كنترل كيفيت برقرار گرديد. بعد از آنكه فرآورده علمي نيز به عنوان كالاي فرهنگي به شمار آمد، چگونگي كنترل كيفت آنها نيز مطرح شد. از آنجا كه توليد كالاهاي علمي از طريق پژوهش صورت مي گيرد، براي كنترل پژوهش ها، روش ارزيابي يا داوري در پيش گرفته شد؛ آن هم بدين معني كه كارهاي پژوهشي را پيش از چاپ و پخش در اختيار افراد متخصص قرار مي دهند تا درباره آنها داوري كنند. اين روال در جامعه علمي ايران نيز ار مدتي پيش رواج يافته است. از آنجا كه داوري يعني قضاوت اما معلوم نيست اين قضاوت بر پايه چه ملاكي صورت مي گيرد، به نظر مي رسد عموما به علم قاضي تكيه مي شود؛ روالي كه پيش از انقلاب مشروطه در امور قضايي ايران به كار بسته مي شد. البته اين روال قضاوت در گذشته هاي دور در سرزمين هاي ديگر نيز معمول بود اما معلوم شد صرفنظر از كميت و كيفيت علم قاضي، قضاوت او مي تواند نادرست و غير عادلانه باشد؛ اساسا به پاس اطمينان از عادلانه و بي طرفانه بودن قضاوت بود كه قوانين را تدوين و قضاوت را بر اصولي استوار مي ساختند.
با درنظر گرفتن اينكه پژوهش علمي، يا روال توليد كالاي علم، خود داراي اصول و قواعد شناخته شده اي است و به راحتي مي تواند جانشين علم داور در مقام قضاوت درباره پژوهش هاي علمي باشد، در اين نوشته، قواعد و اصول بنيادي پژوهش علمي به شكل بسيار فشرده بيان شده به اميد اينكه به عنوان ملاكي در داوري هاي علمي - به ويژه در پژوهش هاي سياسي - مورد توجه داوران قرار بگيرد. البته درباره روش پژوهش علمي اختلاف نظر زيادي وجود دارد اما اصول بنيادي آن از قبيل مشاهده واقعيت، تلاش براي فهم آن، گردآوري داده ها و ارزيابي نتيجه اين تلاش، عملا در هر پژوهشي رعايت مي گردد و بدين ترتيب حداقل عامل مشتركي است كه مي تواند به عنوان ملاك داوري به كار رود و هدف اصلي اين پژوهش را برآورده سازد.

برای دریافت اصل مقاله اینجا  کلیک کنید.

 

به نقل از :پژوهشنامه علوم سياسي زمستان 1385; 1(5):1-22.


دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 |
 

اينترنت و توسعه سياسي: حوزه عمومي در فضاي سايبرنتيك

اينترنت و توسعه سياسي: حوزه عمومي در فضاي سايبرنتيك
 
ميناوند محمدقلي*
 
 

در طي آخرين دهه قرن بيستم، همراه با توسعه و تكامل فوق العاده سريع ارتباطات رايانه اي و گسترش روزافزون دسترسي مردم جوامع مختلف به اينترنت و شبكه هاي رايانه اي، كوشش هاي نظري بسياري صرف يافتن الگوهاي مناسب براي مطالعه اينترنت و ابعاد و تاثيرات سياسي و اجتماعي آن گرديد. در جريان اين تلاش ها مفهوم حوزه عمومي در چارچوب نظريات جامعه شناختي يورگن هابرماس جايگاه برجسته اي يافته است. پژوهشگران در اين زمينه معمولا درصدد پاسخگويي به اين سوال بوده اند كه آيا ارتباطات رايانه اي در اينترنت مي تواند زمينه توسعه سياسي و تقويت دموكراسي را از طريق احياي حوزه عمومي فراهم سازد؟ پاسخ دادن به اين سوال قبل از هر چيز نيازمند آن است كه بدانيم آيا اصولا  ايده حوزه عمومي مدل نظري مناسبي براي پژوهش در اين زمينه است يا خير؟ كارهاي نظري و پژوهش هاي انجام شده طي سال هاي اخير كه به برخي از آن ها در اين مقاله اشاره شده است هر يك بعضي از ابعاد مفهوم حوزه عمومي را مورد توجه قرار داده و آن را در بررسي رابطه اينترنت با سياست و قدرت و تاثيرات متقابل آن ها به كار برده اند. از اين بررسي ها چنين برمي آيد كه مفهوم حوزه عمومي از نظر اكثر محققان الگوي نظري مناسبي است ولي به جز موارد معدودي، همه نويسندگان اين الگو را نيازمند جرح و تعديل و يا تطبيق با شرايط خاص ارتباطات رايانه اي و تحولات اخير در جوامع گوناگون مي دانند.

 

برای دریافت اصل مقاله اینجا کلیک کنید


دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 |
 

آب و تنش هاي اجتماعي - سياسي مطالعه موردي: گناباد

 
آب و تنش هاي اجتماعي - سياسي مطالعه موردي: گناباد
 
دکتر محمد رضا حافظ نيا *,مهدی نيك بخت 
 
* پژوهشکده اميرکبير، دانشگاه تربيت مدرس
 
 

در اين تحقيق سعي شده است رابطه متغير منابع آب با تنش هاي اجتماعي - سياسي بررسي و ضمن آينده نگري در مورد تعديل بحران رو به رشد ناشي از آب، راه حل ارايه شود.
اين مهم با شناخت بهتر ظرفيت هاي محيط طبيعي و انساني منطقه گناباد در شرق ايران برنامه ريزي براي پيشرفت اقتصادي - اجتماعي بر اساس اين ظرفيت ها، توسعه پايدار را ميسر مي سازد.
فرضيه مهم اين تحقيق اين است که: بين تغييرات منابع آب و برخي از درگيري هاي اجتماعي - سياسي در سطح شهرستان گناباد رابطه وجود دارد.
روش تحقيق توصيفي تحليلي با استفاده از روش هاي آماري همبستگي بوده است. در جمع آوري اطلاعات از روش هاي کتابخانه اي، آماري، داده هاي موجود در ادارات و سازمان هاي مربوطه و نيز روش هاي ميداني، استفاده شده است.
نتايج حاصل از تحقيق نشان مي دهد که کمبود طبيعي و کاهش تدريجي و روش هاي کاربري منابع آب از يک طرف و رشد جمعيت از طرف ديگر سبب مي شود که سهم سرانه سالانه آب هر فرد ساکن در منطقه به شدت کم شود و رقابت بر سر تصاحب منابع آب شدت بيشتري به خود بگيرد. بنابراين احتمال برخورد افراد، گروه ها و مراکز جمعيتي را با يکديگر افزايش مي دهد.

 

برای دریافت اصل مقاله  اینجا  کلیک کنید.

به نقل از :

فصلنامه تحقيقات جغرافيايي تابستان و پاييز 1381; 17(3-2 (پياپي 66-65)):43-62.


دوشنبه بیست و هشتم اردیبهشت 1388 |
 
سید هادی زرقانی

با سلام
امیدوارم این وبلاگ زمینه ای باشد برای طرح مباحث،مقالات، تحلیلها، اخبار مربوط به رشته جغرافیای سیاسی و ژئوپلیتیک و همچنین آرتباط بیشتر بین دانشجویان و اساتید ارجمند جغرافیای سیاسی.


h.zarghani@gmail.com

 

موضوعات

مباحث نظری ژئوپلیتیک

ژئوپلیتیک انرژی

مرزهای بین الملی

هیدرو پلیتیک

مقالات من

قومیت / اقلیت /

جغرافیای سیاسی ایران

مقالات لاتین

خاورمیانه

صهیو نیسم

ژئو پلیتیک اطلاعات

ژئو استراتژی

ژئوپلیتیک زیست محیطی

مباحث نظری جغرافیای سیاسی

روش شناسی و روش تحقیق

 

پيوندهاي روزانه

Political Geography Specialty Group

وب سایت انجمن ژئوپلیتیک ایران

فصلنامه ژئو پلیتیک

 

مطالب اخير

تسلیت به استاد ارجمند جناب آقای دکتر حافظ نیا

بررسي روابط خارجي ايران مصاحبه ای با دکتر پیروز مجتهد زاده

تحلیل و ارزیابی متغیرها و شاخص های قدرت نظامی

انتشار کتاب مقدمه ای بر قدرت ملی

راهبرد توزيع فضايي قدرت سياسي در ايران از طريق توسعه

تحليلي بر سير نامگذاري واحدهاي سياسي ـ اداري در ايرن

بررسي نظام جغرافيايي- سياسي ناحيه اي و امكان سنجي آن در ايران

بررسي روش شناختي پايان نامه هاي دوره دكتراي علوم سياسي و روابط بين الملل دانشگاه تهران

 

آرشيو مطالب

آبان 1388

شهریور 1388

اردیبهشت 1388

فروردین 1388

مهر 1387

تیر 1387

فروردین 1387

اسفند 1386

بهمن 1386

دی 1386

آبان 1386

مهر 1386

شهریور 1386

 
 

پيوند ها

وب سایت استاد دکتر محمد رضا حافظ نیا

کتاب مقدمه ای بر شناخت مرزهای بین المللی

 

امکانات جانبی

RSS 2.0