توریسم بین المللی و نقش آن در اقتصاد و توسعه شهری با تاکید بر کلانشهر مشهد

          توریسم بین المللی و نقش آن در اقتصاد و توسعه شهری با تاکید بر کلانشهر مشهد

 سید هادی زرقانی، استاد یار جغرافیای سیاسی . دانشگاه فردوسی مشهد

محسن حجازی جوشقانی، دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری. دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده :

یکی از مباحث کلیدی جغرافیای شهری به ویژه در ایران، مسئله مکانیزم توسعه شهری به طور اعم و اقتصاد شهری و بردار های آن به -عنوان موتور محرکه این توسعه- به طور اخص می باشد. بدیهی است هر گونه تلاشی برای سازماندهی نظام شهری و هدایت خردمندانه آن، مستلزم شناخت صحیح نیروهای محرکه توسعه شهری و، یعنی مولفه های اقتصادی تاثیر گذار بر آن است. شهرها با توجه به ماهیت و کارکرد خود دارای مبانی و منابع اقتصادی متفاوتی هستند. امروزه در کنار عوامل سنتی، عوامل و متغیرهای جدیدی به عنوان مولفه های اقتصادی تاثیر گذار بر توسعه شهری مطرح شده است؛ یکی از مهمترین این مولفه ها به خصوصو در شهرهایی با کارکرد خدماتی صنعت توریسم می باشد. بر این اساس، در کلانشهرهایی مانند مشهد اصفهان شیراز و...توریسم بین المللی این قابلیت رادارد که به یک منبع پایدار و مطمئن اقتصاد و توسعه شهری تبدیل شود. این مقاله در صدد است تا با رویکرد توصیفی -تحلیلی نقش و جایگاه توریسم بین المللی را در اقتصاد و توسعه شهری با تاکید بر کلانشهر مشهد مورد بررسی قرار دهد.

 

این مقاله در چهارمین کنفرانس برنامه ریزی و مدیریت شهری در دانشگاه فردوسی مشهد به صورت سخنرانی ارائه و در مجموعه مقالات همایش منتشر شده است . برای دریافت اصل مقاله اینجا   کلیلک کنید

تحليل و ارزيابي متغييرها و شاخص هاي قدرت نظامي

تحليل و ارزيابي متغييرها و شاخص هاي قدرت نظامي

فصلنامه راهبرد دفاعي ، سال ششم، شماره 23

دكتر سيدهادي زرقاني

چکيده:
قدرت ملي كشورها داراي ابعاد گوناگون نظامي، سياسي، اقتصادي، اجتماعي، جغرافيايي و... مي باشد. با وجود اين، به اعتقاد بسياري از كارشناسان، معيار نهايي قدرت ملي، توانمندي نظامي است. يكي از مهم ترين مسائلي كه در حوزه ي قدرت و توانمندي نظامي مطرح است، بررسي و شناخت عناصر و عوامل مؤثر بر قدرت نظامي و امكان محاسبه ي قدرت نظامي كشورهاست. مشكلات و مسائل سنجش و اندازه گيري توانمندي نظامي از بسياري جهات شبيه مشكلاتي است كه در اندازه گيري قدرت ملي وجود دارد. به طور مسلم يك يا دو متغير ويژه (مانند تعداد كاركنان ارتش يا تعداد موشك اندازهاي يك كشور) نمي تواند معيار مناسبي براي ارزيابي قدرت نظامي كشورها باشد، درست همان گونه كه يك متغير واحد، ارزيابي سودمندي از نيروي كلي يك كشور به دست نمي دهد. اين مقاله به بررسي اين موضوع مي پردازد كه چه عوامل و متغيرهايي را مي توان به عنوان شاخص و معياري براي ارزيابي قدرت نظامي كشورها در نظر گرفت؛ و اين شاخص ها تا چه ميزان قابليت دارند تا به وسيله ي آن ها به ارزيابي و سنجش قدرت نظامي كشورهاي گوناگون جهان پرداخت.

کليدواژگان:
قدرت ملي، قدرت نظامي، شاخص ها، ارزيابي و سنجش، بودجه

 برای دریافت اصل مقاله  اینجا کلیک کنید

نقد و تحلیل مدل های سنجش قدرت ملی

 

نقد و تحلیل مدل های سنجش قدرت ملی

سید هادی زرقانی . استاد یار جغرافیای سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

فصلنامه ژئوپلیتیک.سال ششم.شماره اول . بهار ۱۳۸۹

چکیده:
     محاسبه و اندازه گیری قدرت ملی و طرح فرمولی که با آن بتوان بین کشورها در یک زمان معین ویا بین وضع یک کشور در دو دوره متفاوت مقایسه بعمل آورد، همواره یکی از دغدغه های فکری دانشمندان و اساتید جغرافیای سیاسی، ژئوپلیتیک، روابط بین الملل و علوم سیاسی بوده است. از این رو، برای اندازه گیری قدرت کشورها در تمامی دوران بعد از جنگ، به ویژه در دهه های 60و 70 میلادی تلاش های متعددی صورت گرفته است. مجموعه این تلاش ها را می توان به سه دسته تقسیم کرد: گروهی از صاحبنظران فقط به معرفی عوامل موثر بر قدرت ملی در قالب عناصر متشکله قدرت ملی پرداخته اند و تعدادی متغیر را به عنوان مهمترین عوامل موثر بر قدرت ملی کشورها معرفی کرده اند. گروه دوم ضمن ارائه یک مدل مفهومی سعی در اندازه گیری قدرت ملی کشورها بر مبنای امتیازات کسب شده در مورد متغیرهای مفروض خود کرده اند و سرانجام گروه سوم ضمن انتخاب برخی عوامل و متغیرها با طرح یک مدل ریاضی و تعیین نوع رابطه وترکیب بین متغیرهای مفروض به سنجش قدرت ملی کشورها پرداخته اند. در این مقاله تلاش شده است تا با رویکرد توصیفی- تحلیلی، ابتدا نظریات مختلف در مورد عناصر متشکله قدرت ملی مورد بررسی قرار گیرد. هدف از این بررسی،  مشخص کردن مهمترین عناصر قدرت ملی ازدید صاحب نظران مختلف بوده است. در ادامه، مدل های مفهومی و مدل های ریاضی سنجش قدرت ملی به تفکیک مورد ارزیابی قرار گرفته و تلاش شده تا با نقد و تحلیل این مدل ها، اولا مهمترین اشکالات مفهومی و ساختاری مدل های مذکور تبیین شود و ثانیا با شناخت نقاط ضعف و قوت هر مدل، راهکارهایی برای طراحی یک مدل بهینه سنجش قدرت ملی ارائه شود

واژگان کلیدی:   قدرت ملی، عناصر قدرت ملی، مدل سنجش قدرت ملی ، ژئوپلیتیک

 

برای دریافت اصل مقاله اینجا  کلیک کنید

 

A CRITICAL ANALYSIS OF MODELS OF MEASUREMENT OF NATIONAL POWER

ZARGHANI S.H.*

 

* FERDOWSI UNIVERSITY, MASHHAD

  GEOPOLITICS QUARTERLY SPRING 2010; 6(1):149-180.

The calculation of national power and presentation of a formula to compare the national power of different countries at a given time or the national power of one country in two different periods has always been a major concern of researchers of political geography, geopolitics and political science. Various attempts have been made to calculate or measure the power of the countries in the postwar period, particularly in the 1960s and 1970s. These attempts may be classified into three categories: Some scholars concentrated on the introduction of effective elements of national power, introducing some variables as the most important factors affecting national power of the countries. The second group, while introducing a conceptual framework, have tried to measure national power on the basis of their own proposed variables. The third group, while selecting factors and variables, have offered a mathematical model to determine the nature of relations and combination of the proposed variables in order to measure the national power. The main focus of the present paper is to identify the main elements of national power in the viewpoint of experts. Also the conceptual and mathematical models of measurement of national power have been critically studied and some solutions offered for their improvement.

Keyword: NATIONAL POWER, ELEMENTS OF NATIONAL POWER, MODEL OF MEASUREMENT OF NNATIONAL POWER, GEOPOLITICS

 

چاپ نخست كتاب «مقايسه تطبيقي مولفه‌هاي قدرت جمهوري اسلامي ايران با كشورهاي آسياي جنوب غربي (سند چشم‌

چاپ نخست كتاب «مقايسه تطبيقي مولفه‌هاي قدرت جمهوري اسلامي ايران با كشورهاي آسياي جنوب غربي (سند چشم‌انداز)» به قلم سيد هادي زرقاني،‌ توسط موسسه مطالعات و تحقيقات ابرار معاصر تهران منتشر و روانه بازار كتاب شد.

 

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، اين اثر موضوعات آينده‌‌نگري در روابط خارجي، سياست و حكومت،‌ سياست اقتصاد و روابط خارجي ايران و خاورميانه را بررسي مي كند.

كتاب «مقايسه تطبيقي مولفه‌هاي قدرت جمهوري اسلامي ايران با كشورهاي آسياي جنوب غربي (سند چشم‌انداز)» در 12 فصل با عنوان‌هاي «كليات تحقيق»،‌ «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور سرزميني»، «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور اقتصادي»، «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور اجتماعي»، «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور علمي و فناوري»،‌ «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور فرهنگي»،‌ «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور سياسي ـ حكومتي»،‌ «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور فرامرزي»، «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور فضايي»، «رتبه‌بندي كشورها در فاكتور نظامي»، «رتبه‌بندي كشورها بر اساس ميزان قدرت ملي» و «تجزيه و تحليل داده‌ها» تدوين شده است.

در بخشي از مقدمه اين اثر آمده است: «يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي پيش‌رو در رسيدن به اهداف اين سند،‌ ارزيابي دقيق و علمي ميزان موفقيت آن در اجرا و تشخيص صحيح انحرافات يا عقب ماندگي‌هاي احتمالي است، چرا كه اگر انحرافي هر چند محدود در مسير اجراي برنامه صورت گيرد،‌ با عدم تشخيص به موقع آن، نه تنها در مقطع زماني مشخص شده امكان نيل به هدف مورد نظر نيست،‌ بلكه بايد زمان زيادي صرف بازگشت به مسير اصلي و سپس طي نمودن آن نمود. طبيعي است براي سنجش موقيت يا عدم موفقيت سازمان‌ها و نهادهاي مسوول در اجراي برنامه،‌ در زمينه طي مسير مشخص شده در قالب سند، نمي‌توان تا پايان برنامه صبر نمود و سپس به ارزيابي پرداخت.»

اين كتاب با ارزيابي 9 فاكتور اصلي، به مقايسه مولفه‌هاي اقتدار جمهوري اسلامي ايران با 22 كشور منطقه جنوب غرب آسيا پرداخته، در يك دوره زماني سه ساله نشان مي‌دهد كه با وجود ثابت ماندن رتبه ايران در شش فاكتور، كشورمان د مجموعه محورها و ابعاد قدرت از وضعيتي روبه رشد برخوردار است.

كتاب «مقايسه تطبيقي مولفه‌هاي قدرت جمهوري اسلامي ايران با كشورهاي آسياي جنوب غربي (سند چشم‌انداز)» در شمارگان 1500 نسخه،‌ 225 صفحه و بهاي 45000 ريال روانه بازار كتاب شده است.

کتاب «مقدمه اي بر شناخت مرزهاي بين المللي»

 

کتاب «مقدمه اي بر شناخت مرزهاي بين المللي»

 

کتاب «مقدمه اي بر شناخت مرزهاي بين المللي» در سال 1386 توسط دانشگاه علوم انتظامي به چاپ رسيده است. اين اثر با سرفصل هاي مصوب وزارت علوم در سه درس (جغرافياي مرز. مرزهاي ايران وجغرافياي سياسي مرز)در مقطع كارشناسي ارشد و كارشناسي رشته جغرافياي سياسي كاملا انطباق دارد و بر اين اساس جزء منابع اصلي اين دروس نيز معرفي شده است. با توجه به  فروش محدود و عمدتا داخلي اين اثر در فروشگاه دانشگاه علوم انتظامي، سایت آدینه بوک  نیز اقدام به ارائه این کتاب نموده است. برای اطلاعات بیشتر  اینجاکلیک نمایید .

کتاب مقدمه ای بر قدرت ملی منتشر و دردسترس علاقمندان قرار گرفت

 تازه های نشر

 

 

 

 

به گزارش واحد انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی کتاب: مقدمه‏ای بر قدرت ملی؛ مبانی، کارکردها، محاسبه و سنجش به تالیف: دکتر سید هادی زرقانی با تیراژ 3000 نسخه و قیمت 50.000 ریال منتشر و در دسترس علاقمندان قرار گرفت.
کتاب حاضر در هفت فصل ارائه گردیده است که به موضوعات « مفهوم و ویژگی‏های قدرت، قدرت در نظریه‏های روابط بین‎الملل و ژئوپولیتیک، نظام‏های تاریخی قدرت، قدرت ملی، تعاریف، عناصر و کارکردها، محاسبه و سنجش قدرت ملی، متدولوژی و مراحل طراحی مدل سنجش قدرت ملی، سنجش قدرت کشورها با مدل طراحی شده اشاره دارد.


سخن ناشر
قدرت ملی به مجموعه توانایی‏های مادی و معنوی گفته می‎شود که در قلمرو یک واحد جغرافیایی – سیاسی به نام کشور یا دولت وجود دارد. محاسبه و اندازه‏گیری قدرت ملی و طرح فرمولی که با آن بتوان بین کشورها در یک زمان معین و یا بین وضع یک کشور در دو دوره متفاوت مقایسه بعمل آورد همواره از دغدغه‏های فکری دانشمندان جغرافیای سیاسی، روابط بین‏الملل و... بوده است. از همین رو، طی دهه‎های گذشته به ویژه در دهه‏های 60 و 70 میلادی تلاش‏های متعددی در این راستا صورت گرفته که تاکنون این تلاش‏ها منجر به دستیابی به الگوی جامع و مؤثری برای اندازه‏گیری قدرت ملی کشورها نشده است. کیفی بودن برخی عوامل و متغیرهای قدرت و مشکل اندازه‏گیری آنها، تنوع منابع و سرچشمه‏های قدرت، مشکل دستیابی به الگوی کمّی همترازسازی متغیرها و... از جمله موانع دستیابی به مدل سنجش قدرت ملی کشورها محسوب می‏شوند. در این تحقیق تلاش شده تا مهمترین متغیرهای مؤثر بر قدرت ملی مورد ارزیابی قرار گیرد و سپس با استفاده از این متغیرها به طراحی مدلی جهت سنجش قدرت ملی کشورها اقدام شود. بر این اساس پس از بررسی متغیرها و شاخص‏های مختلف حدود 78 متغیر براساس روش تحلیل عاملی انتخاب و در قالب 9 فاکتور اقتصادی، سیاسی، فرهنگی، اجتماعی، سرزمینی، علمی، نظامی، فرامرزی و قضایی دسته‏بندی شد. سپس با استفاده از روش ماتریسی، جدولی تهیه شد و مقادیر مربوط به متغیرها و کشورها در آن جدول ثبت شد. با جمع جبری امتیازات مثبت و منفی کشورها، امتیاز هر کشور از فاکتورهای نه‏گانه مشخص شد. با جمع امتیاز فاکتورهای نه‏گانه امتیاز نهایی کشورها که نشاندهنده قدرت ملی آنها بود بدست آمد. براساس میزان قدرت ملی و وزن ژئوپلیتیکی کشورها ساختار قدرت جهانی ترسیم و جایگاه و رتبه هر کشور در این ساختار مشخص گردید. آماری که در جداول داخل کتاب در خصوص شاخص‎های قدرت ملی وضعیت کشورها ذکر شده است مربوط به دو سال قبل می‏باشد که تفاوت چندانی با آمار امروز نکرده‎اند. از طرف دیگر، شاخص‏های قدرت ملی، مواردی نیستند که در یک روال طبیعی و غیرناگهانی در طی یک یا دو سال تغییر فاحشی بکنند و جایگاه یک کشور را دستخوش تحول سازند. لازم به ذکر است کتاب حاضر به صورت رساله دکتری نوشته شده است که با اعمال تغییرات و اصلاحات به اثر حاضر تبدیل شده است.
پژوهشکده مطالعات راهبردی ضمن استقبال از دیدگاهها و رویکردهای تحلیلی‏ای که در پی شناساندن هر چه بهتر ماهیت و مبانی قدرت و ارایه الگویی برای طراحی قدرت ملی هستند، اثر حاضر را به تمامی پژوهشگران عرضه داشته و پیشاپیش دیدگاهها و نظرات انتقادی را در این زمینه گرامی می‏دارد.

جهت آشنایی بیشتر با این اثر و اطلاع از سرفصلهای کتاب به اینجا مراجعه کنید.

علاقمندان جهت کسب اطلاع بیشترمی‌توانند با شماره تلفن: [phone]، فروشگاه پژوهشکده مطالعات راهبردی تماس حاصل نمایند.

الگوي حاكم بر فرآيند پيوستگي و گسستگي سرزميني در ايران (از صفويه تا انقلاب اسلامي)

                 الگوي حاكم بر فرآيند پيوستگي و گسستگي سرزميني در ايران

                                  (از صفويه تا انقلاب اسلامي)

 

حافظ نيا محمدرضا,زرقاني سيدهادي

پژوهشهاي جغرافيايي تابستان 1382; 35(45):75-90.

 

فرايند قبض و بسط سرزميني يكي از موضوعات مهم در جغرافياي سياسي است كه در بررسي تاريخ ايران كمتر به آن پرداخته شده است. نگرش تاريخي صرف در بررسي حكومت‌هاي ايران و تحولات سياسي - اجتماعي آنها مانع توجه به اين امر شده است. در اين مقاله ضمن بررسي تاريخ پنج سلسله صفويه، افشاريه، زنديه، قاجاريه و پهلوي، الگوي حاكم بر فرآيند پيوستگي و گسستگي سرزميني طي دوره‌هاي تاريخي مزبور مورد بررسي قرار گرفته است. نتيجه حاصل از اين مطالعه نشان مي‌دهد كه در هر دوره تاريخي، فرآيند مزبور در بر گيرنده پنج مرحله پيوسته به شرح ذيل بوده است:‌

1- شروع گسستگي سرزميني ، 2- تشديد گسستگي 3- آغاز پيوستگي 4- تقويت بسط و پيوستگي 5- تثبيت و يكپارچگي سرزميني

كليد واژه: بسط سرزميني، قبض سرزميني، صفويه، افشاريه، زنديه، قاجاريه ، پهلوي، حكومت محلي، ايران

 

برای دریافت اصل مقاله  اینجا کلیک کنید.

مقاله عوامل ژئوپلیتیک موثر بر نقش و کارکرد مرز

 

مقاله عوامل ژئوپلیتیک موثر بر نقش و کارکرد مرزها

با تاکید بر مرزهای ج.ا.ایران

 

این مقاله در فصلنامه ژئوپلیتیک سال سو م شماره دوم به چاپ رسیده است. برای دریافت اصل مقاله کلیک نمایید.

تحلیل و ارزیابی متغیرها و شاخص های قدرت نظامی

 

تحلیل و  ارزیابی متغیرها و شاخص های قدرت نظامی

 

      سید هادی زرقانی *

چکیده:

             قدرت کشورها که عموما از آن تحت عنوان قدرت ملی یاد می شود، دارای ابعاد مختلف نظامی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، جغرافیایی و...می باشد. به طور قطع، قدرت نظامی یکی از مهمترین ابعاد قدرت و شاید آشکارترین آن به شمار می رود. به اعتقاد بسیاری از کارشناسان، معیار نهایی قدرت ملی، توان مندی نظامی است؛ زیرا کشورها در محیطی بسر می برند که درآن امنیت آنها مورد تهدید های داخلی و خارجی فراوان و همیشگی قرار دارد ، از اینرو موثر بودن سلاح های قهریه آنها،  مقیاس نهایی قدرت کشورها به شمار رفته و برای برتری (هژمونی) آنها بسیار مهم است. یکی از مهمترین مسائلی که در حوزه قدرت و توا نمندی  نظامی مطرح است، بررسی و شناخت عناصر و فاکتورهای موثر بر قدرت نظامی و امکان محاسبه قدرت نظامی کشورها است. مشکلات و مسائل سنجش و اندازه گیری توانمندی نظامی از بسیاری جهات شبیه مشکلاتی است که در اندازه گیری قدرت ملی وجود دارد . مسلما یک یا دو متغیر خاص (مانند تعداد پرسنل ارتش یا تعداد موشک انداز های یک کشور) نمی تواند  معیار مناسبی  برای ارزیابی قدرت نظامی کشورها باشد، درست همانطوریکه یک متغیر واحد، ارزیابی سودمندی از نیروی کلی یک کشور به دست نمی دهد. این مقاله به بررسی این موضوع می پردازد که اساسا چه عوامل و متغیرهایی را می توان به عنوان شاخص و معیاری جهت ارزیابی قدرت نظامی کشورها در نظر گرفت. و این شاخص ها تا چه میزان قابلیت دارند تا بوسیله آنها به ارزیابی و سنجش قدرت نظامی کشورهای مختلف جهان پرداخت.  

 

واژگان کلیدی: قدرت ملی. قدرت نظامی. شاخص ها و متغیرها. ارزیابی و سنجش

 

اصل مقاله در شماره جدید مجله راهبرد دفاعی منتشر شده است.

---

* . استادیار جغرافیای سیاسی . دانشگاه فردوسی مشهد

انتشار کتاب مقدمه ای بر قدرت ملی

مقدمه‌اي بر قدرت ملي» در راه است

به نقل از سایت خبرگزاری کتاب ایران

بررسي نقش قدرت در حوزه‌هاي جغرافياي سياسي، علوم سياسي و علوم اجتماعي در كتابي با عنوان «مقدمه‌اي بر قدرت ملي؛ مباني، كاركردها، محاسبه و سنجش» تهيه و تنظيم شده توسط دکتر سيد هادي زرقاني، به زوري بر پيشخان كتاب‌فروشي‌ها قرار مي‌گيرد./

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا)، هادي مفتاح، مدير روابط عمومي پژوهشكده مطالعات راهبردي، ضمن اعلام اين خبر افزود: اين اثر به تشريح موضوع قدرت ملي و جايگاه آن در روابط بين الملل مي‌پردازد.
 
به گفته مفتاح، در بخشي از مقدمه اين اثر آمده است: «قدرت در مركز همه تحليل‌هايي قرار دارد كه در عالم سياست انجام مي‌شود و چنان كه "هانس مورگنتا" مي‌گويد، همه سياست‌ها تلاشي است براي كسب قدرت. براي مفهوم و تعريف قدرت ديدگاه‌هاي گوناگون و نظرات متعددي وجود دارد. گاهي آن‌را به گونه‌اي به كار مي‌برند كه ريشه در روانشناسي دارد و گاهي آن‌ را مشخصه‌هايي در قلمروهاي سياسي، اقتصادي و نظامي محسوب مي‌ كنند.»

وي اظهار داشت: اين اثر در هفت بخش با عنوان‌هاي «مفهوم و ويژگي‌هاي قدرت»، «قدرت در نظريه‌هاي روابط بين‌الملل و ژئوپوليتيك»، «نظام‌هاي تاريخي قدرت»، «قدرت ملي، تعاريف، عناصر و كاركردها»، «محاسبه و سنجش قدرت ملي»، «متدولوژي و مراحل مدل سنجش قدرت ملي» و «سنجش قدرت كشورها با مدل طراحي شده» تنظيم شده است.

مفتاح با اشاره به مباحث گوناگون اين اثر يادآور شد: ويژگي‌هاي قدرت، ابعاد قدرت، ماهيت و جايگاه قدرت در روابط بين‌الملل، نظريه موازنه قدرت، نظريه چرخه استيلا، نظريه وابستگي، قدرت در نظريه‌هاي ژئوپوليتيك، نظريه كشور به عنوان موجود زنده، قدرت‌هاي برتر نظام‌هاي تاريخي قدرت، مفهوم قدرت ملي و محاسبه كشورها در فاكتور سياسي ـ حكومتي، از موضوعات اين اثر به شمار مي‌روند. 

چاپ نخست كتاب«مقدمه‌اي بر قدرت ملي مباني، كاركردها، محاسبه و سنجش» از سوي پژوهشكده مطالعات راهبردي در شمارگان 3000 نسخه، 334 صفحه و بهاي 50000 ريال به زودي روانه بازار كتاب مي‌شود.

 

 

Presentation a new Model to Measure National Power of the Countries

 

Journal  of   Applied    Sciences(230-240) 2008-01-11

ISSN 1812-5654

 

 

Presentation a new Model to Measure National Power of the Countries

 

By:

Dr. Mohammad Reza Hafeznia* .Full Professor of Political Geography,

 Tarbiat Modares University -Tehran

Dr.Seyed Hadi Zarghani. Assistant Professor,

Ferdowsi University of Mashhad   

Dr.Abdelreza Roknoddin Eftekhari .Associate Professor,

Tarbiat Modares University –Tehran

Dr.Zahra Ahmadipor .Assistant Professor,

 Tarbiat Modares University –Tehran

 

Abstract:

 

In this research, based on the assessment of previous models for the evaluation of national power, a new model is presented to measure national power; it is much better than previous models .Paying attention to all the aspects of national power (Economical, Social, Cultural, Political, Military, Astro-space ,Territorial, Scientific and technological and Transnational), paying attention to the usage of  87 factors, stressing the usage of new and strategically compatible variables to the current time are some of the benefits of this model. Also using the Delphi method and referring to the opinions of experts about determining the role and importance of variables affecting national power, the option of drawing out the global power structure… are some the other advantages that this model has compared to previous ones.

 

Key Words: national power, measurement of national power, geopolitics, global geo-political system, global power structure

 

 full text article

 

 

---

 

مقاله زیر برگرفته از رساله دکتری نگارنده است که در دانشگاه تربیت مدرس به راهنمایی جناب آقای دکتر حافظ نیا و مشاورت سرکار خانم دکتر زهرا احمدی پور و جناب آقای دکتر افتخاری انجام شده و در چهارمین شماره مجله ژئوپلیتیک به چاپ رسیده است:

عنوان مقاله:     طراحي مدل سنجش قدرت ملي کشورها

نویسنده (ها): دكتر محمد رضا حافظ‌نيا، دكتر سيدهادي زرقاني، دكتر زهرا احمدي‌پور و دكتر عبدالرضا رکن‌الدين افتخاري

چکیده:

        سنجش و اندازه‌گيري قدرت ملي کشورها به منظور تعيين جايگاه کشور در نظام ژئوپليتيک جهاني و مقايسه قدرت کشورها، همواره از دغدغه‌هاي جغرافيدانهاي سياسي، دانشمندان علوم‌سياسي و روابط بين‌الملل بوده است. از همين رو از سوي صاحبنظران تلاشهاي متعددي جهت سنجش قدرت کشورها در قالب ابداع روشها و مدلهاي تک متغيره و چند متغيره محدود صورت گرفته است که همه آنها از منظر يک يا چند متغير يا بعد محدود، کشورهاي جهان را رتبه‌بندي و مقايسه کرده‌اند ولي هيچ‌گاه منعکس‌کننده قدرت ملي جامع و فراگير کشورها نبوده‌اند. در اين تحقيق با توجه به نقد و ارزيابي مدلهاي پيشين سنجش قدرت ملي، مدل جديدي براي محاسبه قدرت ملي ارائه شده است که چه از نظر روش کار و چه از نظر تعداد و ترکيب فاکتورها و متغيرهاي مؤثر بر قدرت ملي نسبت به تمامي مدلهاي قبل برتري دارد. توجه به تمامي ابعاد قدرت ملي (در قالب نه فاکتور اقتصادي، سياسي، نظامي، فضايي، فرامرزي، سرزميني،اجتماعي، علمي، فناوري و فرهنگي)، توجه بر استفاده از متغيرهاي متعدد، متنوع در قالب 87 متغير، تأکيد بر استفاده از متغيرهاي جديد و استراتژيک متناسب با زمان کنوني، استفاده از روش دلفي و مراجعه به نظر خبرگان در مورد شناخت نقش و اهميت متغيرهاي مؤثر برقدرت ملي، امکان ترسيم ساختار قدرت در جهان با تأكيد بر جايگاه ايران در نظام ژئوپليتيكي جهاني و ... بخشي از مزاياي اين مدل نسبت به تمامي مدلهاي قبل است.
مقاله حاضر ضمن تشريح نحوه طراحي مدل سنجش قدرت ملي در قالب 13 مرحله،با استفاده از مدل مزبور (که از ترکيب حدود 90 متغير در قالب 9 فاکتور تشکيل‌شد) به سنجش قدرت 140 کشور جهان پرداخته و در پايان با توجه به ميزان قدرت ملي کشورها، ساختار قدرت جهاني را در قالب يک مدل پنج سطحي ارائه نموده است.

واژگان كليدي: قدرت ملي، سنجش قدرت ملي، نظام ژئوپليتيک جهاني، ايران، رتبه‌بندي قدرت کشورها

برای دریافت متن کامل مقاله با فرمت    اینجا را کلیک کنید.