وبلاگ تخصصی ژئوپلیتیک و جغرافیای سیاسی

مقاله زیر برگرفته از رساله دکتری نگارنده است که در دانشگاه تربیت مدرس به راهنمایی جناب آقای دکتر حافظ نیا و مشاورت سرکار خانم دکتر زهرا احمدی پور و جناب آقای دکتر افتخاری انجام شده و در چهارمین شماره مجله ژئوپلیتیک به چاپ رسیده است:

عنوان مقاله:     طراحي مدل سنجش قدرت ملي کشورها

چکیده:

        سنجش و اندازه‌گيري قدرت ملي کشورها به منظور تعيين جايگاه کشور در نظام ژئوپليتيک جهاني و مقايسه قدرت کشورها، همواره از دغدغه‌هاي جغرافيدانهاي سياسي، دانشمندان علوم‌سياسي و روابط بين‌الملل بوده است. از همين رو از سوي صاحبنظران تلاشهاي متعددي جهت سنجش قدرت کشورها در قالب ابداع روشها و مدلهاي تک متغيره و چند متغيره محدود صورت گرفته است که همه آنها از منظر يک يا چند متغير يا بعد محدود، کشورهاي جهان را رتبه‌بندي و مقايسه کرده‌اند ولي هيچ‌گاه منعکس‌کننده قدرت ملي جامع و فراگير کشورها نبوده‌اند. در اين تحقيق با توجه به نقد و ارزيابي مدلهاي پيشين سنجش قدرت ملي، مدل جديدي براي محاسبه قدرت ملي ارائه شده است که چه از نظر روش کار و چه از نظر تعداد و ترکيب فاکتورها و متغيرهاي مؤثر بر قدرت ملي نسبت به تمامي مدلهاي قبل برتري دارد. توجه به تمامي ابعاد قدرت ملي (در قالب نه فاکتور اقتصادي، سياسي، نظامي، فضايي، فرامرزي، سرزميني،اجتماعي، علمي، فناوري و فرهنگي)، توجه بر استفاده از متغيرهاي متعدد، متنوع در قالب 87 متغير، تأکيد بر استفاده از متغيرهاي جديد و استراتژيک متناسب با زمان کنوني، استفاده از روش دلفي و مراجعه به نظر خبرگان در مورد شناخت نقش و اهميت متغيرهاي مؤثر برقدرت ملي، امکان ترسيم ساختار قدرت در جهان با تأكيد بر جايگاه ايران در نظام ژئوپليتيكي جهاني و ... بخشي از مزاياي اين مدل نسبت به تمامي مدلهاي قبل است.
مقاله حاضر ضمن تشريح نحوه طراحي مدل سنجش قدرت ملي در قالب 13 مرحله،با استفاده از مدل مزبور (که از ترکيب حدود 90 متغير در قالب 9 فاکتور تشکيل‌شد) به سنجش قدرت 140 کشور جهان پرداخته و در پايان با توجه به ميزان قدرت ملي کشورها، ساختار قدرت جهاني را در قالب يک مدل پنج سطحي ارائه نموده است.

واژگان كليدي: قدرت ملي، سنجش قدرت ملي، نظام ژئوپليتيک جهاني، ايران، رتبه‌بندي قدرت کشورها

برای دریافت متن کامل مقاله با فرمت    اینجا را کلیک کنید.